🥛 तुम्ही खात असलेलं पनीर खरं की बनावट? By AKSHAY SHELKE

🥛 तुम्ही खात असलेलं पनीर खरं की बनावट?

BY- AKSHAY SHELKE

दूध की पाम तेल? तुम्ही खात असलेलं पनीर खरं की बनावट? जाणून घ्या ओळखण्याची सोपी पद्धत!

आजकाल बाजारात मिळणाऱ्या पनीरमध्ये प्रचंड भेसळ वाढली आहे. हॉटेलमध्ये मिळणारी पनीरची भाजी असो किंवा डेअरीवरून आणलेला पनीरचा ठोकळा, आपण जे खातोय ते खरंच दुधापासून बनलेलं अस्सल पनीर आहे की वनस्पती तेलापासून बनवलेलं 'ॲनालॉग पनीर'? हा प्रश्न सध्या प्रत्येकाच्या मनात आहे.

तुम्हीही तुमच्या ब्लॉग किंवा सोशल मीडियावर पोस्ट करू शकाल असा साधा आणि सोपा मजकूर खालीलप्रमाणे आहे:

अस्सल पनीर म्हणजे काय आणि ते कसं बनतं? साध्या शब्दांत सांगायचं तर, शुद्ध म्हैस किंवा गाईच्या दुधाला उकळवून त्यात लिंबाचा रस किंवा सायट्रिक ॲसिड टाकून दूध फाडलं जातं. त्यातून निघणारा चक्का सुती कपड्यात घट्ट बांधून दाबून ठेवला की तयार होतं आपलं पारंपरिक ओरिजिनल पनीर. यात शंभर टक्के दुधाचं पोषण आणि प्रोटीन असतं.

ॲनालॉग (बनावट) पनीर काय प्रकार आहे? ॲनालॉग पनीर बनवायला ताजं दूध वापरलंच जात नाही! दुधाची पावडर (स्किम्ड मिल्क पावडर), पाणी आणि स्वस्त वनस्पती तेल (जसं की पाम तेल) एकत्र करून हे बनवलं जातं. या मिश्रणाला पनीरसारखा घट्टपणा आणण्यासाठी बटाटा किंवा मक्याचा स्टार्च आणि काही केमिकल्स मिसळले जातात. थोडक्यात काय, तर हे दुधाचं नाही तर 'तेलाचं पनीर' असतं.

घरच्या घरी खरं-खोटं ओळखायच्या ३ सोप्या ट्रिक्स:

• हाताने दाबून पाहा: पनीरचा छोटा तुकडा हातावर घेऊन चोळा. ओरिजिनल पनीर मऊ होऊन त्याचा कीस होईल आणि हाताला दुधाचा तेलकटपणा जाणवेल. बनावट पनीर रबरासारखं ताणलं जाईल किंवा त्याचे कडक गोळे बनतील.
• आयोडीन किंवा उकळण्याची टेस्ट: पनीरचा तुकडा पाण्यात उकळून थंड करा आणि त्यावर आयोडीनचे दोन थेंब टाका. जर पनीर निळं पडलं, तर समजा त्यात स्टार्च/बनावट गोष्टी मिसळल्या आहेत.
• तळल्यानंतरची चव: ओरिजिनल पनीर तेलात तळल्यावरही मऊ आणि रसरशीत राहतं. बनावट पनीर मात्र तळल्यानंतर कडक, चिवट किंवा रबरासारखं होतं.

किंमतीत एवढा फरक का असतो? १ किलो खरं पनीर बनवायला ५ ते ६ लिटर शुद्ध दूध लागतं, म्हणूनच बाजारात अस्सल पनीरचा दर ₹३५० ते ₹४५० प्रति किलो असतो.

याउलट, ॲनालॉग पनीर हे स्वस्त तेल आणि पावडरपासून बनत असल्याने ते अवघ्या ₹१५० ते ₹२२० प्रति किलो दरात तयार होतं. म्हणूनच अनेक हॉटेल्स आणि कॅटरर्स पैशांची बचत करण्यासाठी याच बनावट पनीरचा वापर करतात.

पुढच्या वेळी बाजारातून पनीर आणताना किंवा हॉटेलमध्ये ऑर्डर करताना ही माहिती नक्की लक्षात ठेवा!